Dutch word order
Clear patterns for main clauses, subordinate clauses, inversion, questions and sentences with multiple verbs.
Main clause (hoofdzin)
The finite verb takes the second position. Other verbs usually go at the end.
This structure is used with the following words
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern subjectfinite verbmiddle | ExampleDe bibliotheek sluit om zes uur. |
| Pattern subjectfinite verbmiddleother verbs | ExampleMijn buurman heeft de sleutel meegenomen. |
| Pattern subjectfinite verbmiddleother verbs | ExampleWij willen volgend jaar een cursus volgen. |
The middle of a sentence
A useful default order for adverbials is time, manner, place. Short pronouns and definite objects usually come earlier, while indefinite objects often follow time. The order may change for emphasis.
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern subjectfinite verbtimemannerplace | ExampleDe trein rijdt in de spits langzaam door het centrum. |
| Pattern subjectfinite verbobjecttimeother verbs | ExampleDe medewerker moet uw aanvraag vandaag beoordelen. |
| Pattern subjectfinite verbtimeobjectother verbs | ExampleWe gaan zaterdag een nieuwe kast monteren. |
Inversion (inversie)
When something other than the subject comes first, the finite verb comes next and the subject follows it.
This structure is used with the following words
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern time / place / signal wordfinite verbsubjectmiddle | ExampleNa de vergadering belt de manager de klant. |
| Pattern time / place / signal wordfinite verbsubjectmiddle | ExampleIn Utrecht woont mijn zus vlak bij het station. |
| Pattern time / place / signal wordfinite verbsubjectmiddleother verbs | ExampleDoor de storing kunnen de reizigers hun aansluiting missen. |
Questions and requests
In a direct question the finite verb comes first or immediately after the question word. An indirect question uses subordinate-clause order. A request may take question form; a command begins with the imperative.
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern finite verbsubjectmiddleother verbs | ExampleHeb je de rekening betaald? |
| Pattern question wordfinite verbsubjectmiddle | ExampleWaarom begint de voorstelling zo laat? |
| Pattern finite verbsubjectmiddleother verbs | ExampleKunt u mijn reservering wijzigen? |
| Pattern main clausequestion wordsubjectmiddlefinite verb | ExampleWeet u hoe laat het museum op zondag opent? |
| Pattern main clauseconjunctionsubjectmiddleother verbs | ExampleDe docent vraagt of iedereen het formulier heeft ingevuld. |
| Pattern imperative verbmiddleseparable part | ExampleNeem bij de ingang uw identiteitsbewijs mee. |
Negation with niet and geen
Geen comes before an indefinite noun. Niet negates an action, quality or particular part of the sentence and usually comes before what it negates or before the final verb cluster.
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern subjectfinite verbgeen + noun | ExampleDeze woning heeft geen balkon. |
| Pattern subjectfinite verbtimenietother verbs | ExampleDe huisarts kan dinsdag niet langskomen. |
| Pattern subjectfinite verbobjectnietother verbs | ExampleWij hebben het pakket niet ontvangen. |
| Pattern time / place / signal wordfinite verbsubjectnietplace | ExampleVanwege de verbouwing eten de bewoners niet in de kantine. |
En, maar, want, dus
En, maar and want connect two main clauses without inversion. Want keeps main-clause order; omdat starts a subordinate clause with the verbs at the end. Dus may use normal order or inversion.
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern main clausemain clause | ExampleSofia kookt vanavond en Amir doet de boodschappen. |
| Pattern main clausemain clause | ExampleDe kamer is klein, maar er valt veel daglicht binnen. |
| Pattern main clausemain clause | ExampleWe reserveren vooraf, want het restaurant is vaak vol. |
| Pattern main clausesubordinate clause | ExampleIk blijf thuis, want ik ben ziek; ik blijf thuis, omdat ik ziek ben. |
| Pattern main clausemain clause | ExampleDe lift is kapot, dus we nemen de trap. |
Subordinate clause (bijzin)
After omdat, als, dat, hoewel and similar conjunctions, the finite verb or entire verb group moves to the end. With an auxiliary and a past participle, both orders are possible: heeft gerepareerd and gerepareerd heeft.
This structure is used with the following words
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern conjunctionsubjectmiddlefinite verb | Exampleals de bezorging langer duurt |
| Pattern conjunctionsubjectmiddleother verbs | Examplehoewel zij nog een uur wil blijven |
| Pattern conjunctionsubjectmiddleother verbs | Examplenadat we alle gegevens hadden gecontroleerd |
| Pattern conjunctionsubjectobjectother verbs | Examplezodra de monteur de verwarming heeft gerepareerd |
| Pattern conjunctionsubjectmiddleother verbs | Examplevoordat de nieuwe bewoners aangekomen zijn |
Main and subordinate clauses
A subordinate clause can follow or precede the main clause. A main clause after it starts with inversion.
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern main clausesubordinate clause | ExampleDe afspraak gaat niet door, omdat de arts afwezig is. |
| Pattern subordinate clausemain clause | ExampleHoewel het hard regent, fietsen de kinderen naar school. |
| Pattern main clausesubordinate clause | ExampleDe gids vertelt dat het kasteel volgende week weer opengaat. |
Separable verbs
The separated part goes at the end of a main clause. In a subordinate clause the verb joins again.
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern subjectfinite verbmiddleseparable part | ExampleMijn buurvrouw haalt haar medicijnen vanmiddag op. |
| Pattern time / place / signal wordfinite verbsubjectmiddleseparable part | ExampleNa de lunch ruimt de kok de keuken op. |
| Pattern conjunctionsubjectmiddlefinite verb | Exampleterwijl de winkelmedewerker de dozen uitpakt |
Te + infinitive
Plain te follows a verb or fixed construction: proberen te. Om ... te expresses purpose: you do A in order to achieve B. With a separable verb, te goes between its parts: terug te bellen.
This structure is used with the following words
| Pattern | Example |
|---|---|
| Pattern subjectfinite verbmiddlete + infinitive | ExampleZij probeert haar abonnement online op te zeggen. |
| Pattern subjectfinite verbmiddlete + infinitive | ExampleWe sparen geld om volgend jaar te verhuizen. |
| Pattern subjectfinite verbmiddlete + infinitive | ExampleHij belooft zijn moeder vanavond terug te bellen. |
| Pattern subjectfinite verbmiddlete + infinitive | ExampleIk bel de verhuurder om het probleem uit te leggen. |