Prepositions and fixed expressions

A reference for choosing Dutch prepositions and combinations that must be learned together with their verb, adjective or noun.

Place and position

The choice depends not only on translation, but also on whether something is inside, on a surface, near a person or at the edge of another object.

Rule or use	Prepositions and combinations	Example
Rule or useIn or op	Prepositions and combinationsin = binnen een ruimte/gebied \| op = oppervlak, instelling of activiteit	ExampleDe kinderen zijn in het gebouw en hun ouders wachten op het schoolplein.
Rule or useAan or bij	Prepositions and combinationsaan = tegen/rand/verbinding \| bij = dichtbij of bij een persoon/organisatie	ExampleDe lamp hangt aan de muur en de monteur staat bij de deur.
Rule or usePosition relative to something	Prepositions and combinationsvoor, achter, naast, tussen, tegenover	ExampleDe apotheek ligt tegenover het station, tussen de bank en de bakkerij.
Rule or useAbove and below	Prepositions and combinationsboven, onder, over	ExampleBoven de balie hangt een bord en onder het bord staat de prijslijst.
Rule or useAround, inside and outside	Prepositions and combinationsrond, rondom, binnen, buiten	ExampleRond het gebouw staan fietsen, maar binnen de poort mag niemand parkeren.

Time and duration

Exact times, dates, periods, starting points and durations take different prepositions. In particular, distinguish sinds with a starting point from al with a duration.

Rule or use	Prepositions and combinations	Example
Rule or useExact time	Prepositions and combinationsom + exact tijdstip	ExampleDe informatieavond begint om half acht.
Rule or useDay or date	Prepositions and combinationsop + dag of datum	ExampleHet loket is op maandag en op 12 mei gesloten.
Rule or useMonth, year or period	Prepositions and combinationsin + maand, jaar, seizoen of deel van de dag	ExampleDe werkzaamheden starten in september en eindigen in het voorjaar.
Rule or useRange	Prepositions and combinationsvan ... tot ... \| vanaf ... tot en met ...	ExampleDe cursus loopt van maart tot juni. Het kantoor is vanaf dinsdag tot en met vrijdag open.
Rule or useStarting point or duration	Prepositions and combinationssinds + beginpunt \| al + tijdsduur	ExampleZij werkt sinds 2022 bij de gemeente en woont al vijf jaar in Gouda.
Rule or useFuture deadline	Prepositions and combinationsover = na deze periode \| binnen = uiterlijk vóór het einde ervan	ExampleIk bel u over twee dagen en stuur het formulier binnen een week op.
Rule or useDuring an event	Prepositions and combinationstijdens/gedurende + gebeurtenis of periode	ExampleTijdens de verbouwing blijft de ingang aan de achterzijde open.

Direction and movement

The preposition marks a destination, origin, movement into or onto something, the route and the final boundary of movement.

Rule or use	Prepositions and combinations	Example
Rule or useTowards a destination	Prepositions and combinationsnaar + bestemming \| tot (aan) + eindpunt	ExampleWe fietsen naar het centrum en lopen daarna tot aan de markt.
Rule or useInto or onto	Prepositions and combinationsin/op bij beweging naar binnen of naar een oppervlak	ExampleZet de dozen in de kast en leg de sleutels op de tafel.
Rule or useOrigin	Prepositions and combinationsuit = van binnen naar buiten \| van = herkomst of vertrekpunt	ExampleDe trein komt uit België en vertrekt van spoor zes.
Rule or useAlong a route	Prepositions and combinationsdoor, langs, over, om	ExampleDe bus rijdt door de tunnel, langs het museum en over de brug.
Rule or useTowards or away	Prepositions and combinationsnaar ... toe \| van ... af	ExampleDe bezoeker loopt naar de uitgang toe en blijft van het hek af.

Verb + preposition

In many combinations the preposition belongs to the verb and cannot be chosen by direct translation. Learn the pair as one expression.

Rule or use	Prepositions and combinations	Example
Rule or useWith op	Prepositions and combinationswachten op, reageren op, letten op, vertrouwen op	ExampleWij wachten op uw reactie en vertrouwen op een snelle oplossing.
Rule or useWith aan	Prepositions and combinationsdenken aan, deelnemen aan, wennen aan, werken aan	ExampleVeel bewoners nemen deel aan het overleg en werken aan een nieuw plan.
Rule or useWith voor	Prepositions and combinationszorgen voor, kiezen voor, betalen voor, waarschuwen voor	ExampleDe organisatie kiest voor ledlampen en waarschuwt voor tijdelijke hinder.
Rule or useWith van	Prepositions and combinationsafhangen van, herstellen van, genieten van, last hebben van	ExampleDe planning hangt af van het weer en sommige buren hebben last van lawaai.
Rule or useOver or met	Prepositions and combinationspraten/schrijven over \| overleggen/spreken met	ExampleIk schrijf over het probleem en overleg morgen met de beheerder.
Rule or useWith naar	Prepositions and combinationsvragen naar, zoeken naar, verlangen naar, solliciteren naar	ExampleZij informeert naar de voorwaarden en solliciteert naar de functie.

Adjective or noun + preposition

Adjectives and nouns also form fixed combinations. Replacing the preposition often makes the phrase non-standard or changes its meaning.

Rule or use	Prepositions and combinations	Example
Rule or useOp or voor	Prepositions and combinationstrots op, boos op \| bang voor, verantwoordelijk voor, geschikt voor	ExampleHij is trots op het resultaat en verantwoordelijk voor de uitvoering.
Rule or useMet or over	Prepositions and combinationstevreden met, bekend met \| verbaasd over, bezorgd over	ExampleDe klant is tevreden met de service, maar bezorgd over de levertijd.
Rule or useAan, van or naar	Prepositions and combinationsgewend aan \| afhankelijk van \| benieuwd naar	ExampleIk ben gewend aan vroeg opstaan en benieuwd naar uw advies.
Rule or useNouns with aan or op	Prepositions and combinationsbehoefte aan, bijdrage aan \| invloed op, reactie op	ExampleEr is behoefte aan opvang en het voorstel heeft invloed op de kosten.
Rule or useNouns with voor, tussen or met	Prepositions and combinationsreden voor, verschil tussen, contact met	ExampleDe reden voor het gesprek is een verschil tussen twee afspraken.

Fixed expressions

These expressions occur regularly in letters, notices and formal communication. It is easier to reproduce them as complete chunks.

Rule or use	Prepositions and combinations	Example
Rule or useMeans of transport	Prepositions and combinationsmet de trein/auto \| op de fiets \| te voet	ExampleIk kom met de trein, maar mijn collega gaat te voet naar huis.
Rule or useMeans of communication	Prepositions and combinationsper e-mail/post \| via de website/telefoon	ExampleU ontvangt de bevestiging per e-mail en kunt via de website reageren.
Rule or useTiming and appointments	Prepositions and combinationsop tijd, op afspraak, aan de beurt, in overleg	ExampleKom op tijd; bezoekers zonder afspraak zijn later aan de beurt.
Rule or useCause, concession and source	Prepositions and combinationsvanwege, dankzij, ondanks, volgens	ExampleVolgens de gemeente blijft het park ondanks de werkzaamheden bereikbaar.
Rule or useMulti-word prepositions	Prepositions and combinationsin plaats van, met betrekking tot, ten opzichte van	ExampleMet betrekking tot de huur kiezen wij voor overleg in plaats van een klacht.