Een wijk zonder vaste parkeerplek

Lees het achtergrondartikel uit een regionale krant.

In de nieuwe wijk Havenveld krijgt geen enkele woning automatisch een eigen parkeerplaats. Bewoners kunnen een abonnement nemen op een van de drie mobiliteitshubs aan de rand van de wijk. Daar staan deelauto’s, fietsen en enkele bestelwagens. Wie toch een privéauto bezit, huurt een plek in dezelfde gebouwen. De straten tussen de woningen blijven daardoor grotendeels vrij van geparkeerde auto’s. De gemeente noemt Havenveld een antwoord op twee problemen tegelijk: een tekort aan ruimte en de wens om minder korte ritten met de auto te maken. Projectleider Sara Wouters benadrukt dat de wijk niet autovrij is. “Een verpleegkundige met een nachtdienst moet ook thuiskomen wanneer er geen bus rijdt. Het verschil is dat de auto niet meer vanzelfsprekend voor de voordeur staat.” Volgens haar ontstaat daardoor ruimte voor bomen, speelplekken en bredere stoepen. De eerste 420 woningen zijn inmiddels bewoond. Uit een meting na zes maanden blijkt dat 38 procent van de huishoudens een eigen auto heeft; in vergelijkbare nieuwbouwwijken is dat ongeveer 67 procent. Tegelijk worden de deelauto’s vooral op vrijdagavond en in het weekend gebruikt. Op werkdagen staan sommige voertuigen stil, terwijl bewoners op zaterdag geregeld misgrijpen. De exploitant heeft daarom nog geen nieuwe auto’s besteld. Eerst wil hij onderzoeken of reserveringen beter over de dag kunnen worden verspreid en of een hoger tarief op piekmomenten helpt. Niet alle bewoners ervaren het plan als vrijheid. Fatma Idrissi verhuisde naar Havenveld omdat zij dichter bij haar werk wilde wonen. Haar moeder, die slecht ter been is, komt wekelijks op bezoek. De dichtstbijzijnde bezoekersplekken liggen bij de hub, ruim vierhonderd meter van Idrissi’s appartement. Een tijdelijke ontheffing is mogelijk voor iemand die een gehandicaptenparkeerkaart heeft, maar haar moeder heeft die kaart niet. “Voor mij is de autovrije straat prettig,” zegt Idrissi, “maar voor haar wordt mijn voordeur juist minder bereikbaar.” De gemeente heeft na klachten twee kortparkeerplaatsen bij het gezondheidscentrum toegevoegd. Voor de woonstraten kiest zij daar voorlopig niet voor. Volgens Wouters zou een uitzondering per straat al snel veranderen in een nieuw stelsel van vaste plekken. Wel gaat een elektrische wijkwagen vanaf volgende maand bezoekers met een beperkte mobiliteit tussen de hub en hun bestemming vervoeren. De rit moet vooraf worden geboekt. Tijdens de proef van een halfjaar is deze service gratis. Ook ondernemers zoeken naar een werkbare routine. Bezorgdiensten mogen tussen zeven en elf uur ’s ochtends de wijk in. Buiten dat venster leveren zij bij pakketkasten in de hubs. Bakker Joost van Laar vindt het ochtendvenster ruim genoeg, maar zegt dat spoedleveringen lastig blijven. Zijn koelmonteur moest onlangs buiten het venster komen. Na telefonisch overleg ging de slagboom open, alleen duurde het twintig minuten voordat duidelijk was wie toestemming mocht geven. De gemeente wil daarom één digitaal loket voor uitzonderingen maken. Mobiliteitsonderzoeker Ruben Smit waarschuwt voor een snelle conclusie uit het lage autobezit. Nieuwe bewoners weten vóór hun verhuizing hoe Havenveld is ingericht. Mensen die graag twee auto’s voor de deur willen, schrijven zich waarschijnlijk niet voor een woning in. De cijfers tonen dus wat er in deze wijk gebeurt, maar nog niet wat er zou gebeuren wanneer een bestaande wijk parkeerplaatsen opheft. Daar zijn de belangen en gewoonten al aanwezig. De gemeenteraad bespreekt volgend voorjaar of het concept bij twee andere bouwlocaties wordt gebruikt. Voor die tijd wil hij behalve verkeerscijfers ook weten hoeveel bewoners door het systeem worden uitgesloten of extra kosten maken. Wouters vindt dat terecht. “Een lege straat is geen doel op zichzelf. De openbare ruimte is pas beter als verschillende bewoners haar ook werkelijk kunnen gebruiken.”