Orden de las palabras en neerlandés
Esquemas claros para oraciones principales y subordinadas, inversión, preguntas y construcciones con varios verbos.
Oración principal (hoofdzin)
El verbo conjugado ocupa la segunda posición; los demás verbos suelen ir al final.
Esta estructura se utiliza con las siguientes palabras
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte central | EjemploDe bibliotheek sluit om zes uur. |
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte centralotros verbos | EjemploMijn buurman heeft de sleutel meegenomen. |
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte centralotros verbos | EjemploWij willen volgend jaar een cursus volgen. |
La parte central de la oración
Un orden básico útil para los complementos circunstanciales es tiempo, manera, lugar. Los pronombres cortos y complementos definidos suelen ir antes; los indefinidos, a menudo después del tiempo. El orden puede cambiar para dar énfasis.
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema sujetoverbo conjugadotiempomaneralugar | EjemploDe trein rijdt in de spits langzaam door het centrum. |
| Esquema sujetoverbo conjugadocomplementotiempootros verbos | EjemploDe medewerker moet uw aanvraag vandaag beoordelen. |
| Esquema sujetoverbo conjugadotiempocomplementootros verbos | EjemploWe gaan zaterdag een nieuwe kast monteren. |
Inversión (inversie)
Si el sujeto no va primero, después del primer elemento vienen el verbo conjugado y el sujeto.
Esta estructura se utiliza con las siguientes palabras
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema tiempo / lugar / conectorverbo conjugadosujetoparte central | EjemploNa de vergadering belt de manager de klant. |
| Esquema tiempo / lugar / conectorverbo conjugadosujetoparte central | EjemploIn Utrecht woont mijn zus vlak bij het station. |
| Esquema tiempo / lugar / conectorverbo conjugadosujetoparte centralotros verbos | EjemploDoor de storing kunnen de reizigers hun aansluiting missen. |
Preguntas y peticiones
En una pregunta directa el verbo conjugado va primero o inmediatamente después de la palabra interrogativa. Una pregunta indirecta sigue el orden de la subordinada. Una petición puede tener forma de pregunta; una orden comienza con el imperativo.
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema verbo conjugadosujetoparte centralotros verbos | EjemploHeb je de rekening betaald? |
| Esquema palabra interrogativaverbo conjugadosujetoparte central | EjemploWaarom begint de voorstelling zo laat? |
| Esquema verbo conjugadosujetoparte centralotros verbos | EjemploKunt u mijn reservering wijzigen? |
| Esquema oración principalpalabra interrogativasujetoparte centralverbo conjugado | EjemploWeet u hoe laat het museum op zondag opent? |
| Esquema oración principalconjunciónsujetoparte centralotros verbos | EjemploDe docent vraagt of iedereen het formulier heeft ingevuld. |
| Esquema verbo en imperativoparte centralparte separable | EjemploNeem bij de ingang uw identiteitsbewijs mee. |
Negación con niet y geen
Geen va delante de un sustantivo indefinido. Niet niega una acción, cualidad o parte concreta de la oración y suele ir delante de lo negado o del grupo verbal final.
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema sujetoverbo conjugadogeen + sustantivo | EjemploDeze woning heeft geen balkon. |
| Esquema sujetoverbo conjugadotiemponietotros verbos | EjemploDe huisarts kan dinsdag niet langskomen. |
| Esquema sujetoverbo conjugadocomplementonietotros verbos | EjemploWij hebben het pakket niet ontvangen. |
| Esquema tiempo / lugar / conectorverbo conjugadosujetonietlugar | EjemploVanwege de verbouwing eten de bewoners niet in de kantine. |
En, maar, want, dus
En, maar y want conectan dos oraciones principales sin inversión. Want conserva el orden principal; omdat inicia una subordinada con los verbos al final. Tras dus puede haber orden normal o inversión.
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema oración principaloración principal | EjemploSofia kookt vanavond en Amir doet de boodschappen. |
| Esquema oración principaloración principal | EjemploDe kamer is klein, maar er valt veel daglicht binnen. |
| Esquema oración principaloración principal | EjemploWe reserveren vooraf, want het restaurant is vaak vol. |
| Esquema oración principaloración subordinada | EjemploIk blijf thuis, want ik ben ziek; ik blijf thuis, omdat ik ziek ben. |
| Esquema oración principaloración principal | EjemploDe lift is kapot, dus we nemen de trap. |
Oración subordinada (bijzin)
Después de omdat, als, dat, hoewel y conjunciones similares, el verbo conjugado o todo el grupo verbal va al final. Con un auxiliar y un participio son posibles ambos órdenes: heeft gerepareerd y gerepareerd heeft.
Esta estructura se utiliza con las siguientes palabras
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema conjunciónsujetoparte centralverbo conjugado | Ejemploals de bezorging langer duurt |
| Esquema conjunciónsujetoparte centralotros verbos | Ejemplohoewel zij nog een uur wil blijven |
| Esquema conjunciónsujetoparte centralotros verbos | Ejemplonadat we alle gegevens hadden gecontroleerd |
| Esquema conjunciónsujetocomplementootros verbos | Ejemplozodra de monteur de verwarming heeft gerepareerd |
| Esquema conjunciónsujetoparte centralotros verbos | Ejemplovoordat de nieuwe bewoners aangekomen zijn |
Principal y subordinada
La subordinada puede ir antes o después. Si va primero, la principal empieza con inversión.
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema oración principaloración subordinada | EjemploDe afspraak gaat niet door, omdat de arts afwezig is. |
| Esquema oración subordinadaoración principal | EjemploHoewel het hard regent, fietsen de kinderen naar school. |
| Esquema oración principaloración subordinada | EjemploDe gids vertelt dat het kasteel volgende week weer opengaat. |
Verbos separables
En la principal la partícula va al final; en la subordinada el verbo vuelve a unirse.
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte centralparte separable | EjemploMijn buurvrouw haalt haar medicijnen vanmiddag op. |
| Esquema tiempo / lugar / conectorverbo conjugadosujetoparte centralparte separable | EjemploNa de lunch ruimt de kok de keuken op. |
| Esquema conjunciónsujetoparte centralverbo conjugado | Ejemploterwijl de winkelmedewerker de dozen uitpakt |
Te + infinitivo
Te solo sigue a un verbo o construcción fija: proberen te. Om ... te expresa finalidad: se hace A para lograr B. En un verbo separable, te se coloca entre las dos partes: terug te bellen.
Esta estructura se utiliza con las siguientes palabras
| Esquema | Ejemplo |
|---|---|
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte centralte + infinitivo | EjemploZij probeert haar abonnement online op te zeggen. |
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte centralte + infinitivo | EjemploWe sparen geld om volgend jaar te verhuizen. |
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte centralte + infinitivo | EjemploHij belooft zijn moeder vanavond terug te bellen. |
| Esquema sujetoverbo conjugadoparte centralte + infinitivo | EjemploIk bel de verhuurder om het probleem uit te leggen. |

