Сложные конструкции
Справочник по конструкциям, которые помогают точно связывать мысли и строить более содержательные предложения.
Относительные придаточные
Они добавляют информацию о человеке, предмете или ситуации. Выбор die, dat, wie, waar или wat зависит от существительного и роли предлога.
| Конструкция | Схема | Пример |
|---|---|---|
| КонструкцияDie с de-словами и множественным числом | Схемаde-woord of meervoud + die + ... + werkwoord(en) | ПримерDe medewerker die u gisteren sprak, behandelt vandaag uw aanvraag. |
| КонструкцияDat с het-словами | Схемаhet-woord + dat + ... + werkwoord(en) | ПримерHet formulier dat u moet invullen, staat op onze website. |
| КонструкцияПредлог + wie о человеке | Схемаvoorzetsel + wie bij personen | ПримерDe collega met wie ik samenwerk, begint volgende maand aan een nieuwe baan. |
| КонструкцияWaar + предлог о предмете | Схемаwaar + voorzetsel bij zaken: waarop, waarmee, waarover | ПримерHet voorstel waarover we morgen stemmen, is gisteren aangepast. |
| КонструкцияWat после неопределённого указания | Схемаalles, iets, niets, dat of overtreffende trap + wat | ПримерDit is het belangrijkste wat we tijdens de vergadering hebben besloten. |
Косвенная речь и вопросы
После dat, of или вопросительного слова используется порядок слов придаточного предложения. Of вводит общий вопрос без вопросительного слова.
| Конструкция | Схема | Пример |
|---|---|---|
| КонструкцияПередача утверждения | Схемаzeggen/uitleggen/denken + dat + onderwerp + ... + werkwoord(en) | ПримерDe beheerder legt uit dat de lift volgende week wordt gerepareerd. |
| КонструкцияКосвенный общий вопрос | Схемаvragen/weten + of + onderwerp + ... + werkwoord(en) | ПримерKunt u mij vertellen of mijn inschrijving goed is ontvangen? |
| КонструкцияКосвенный специальный вопрос | Схемаvragen/weten + vraagwoord + onderwerp + ... + werkwoord(en) | ПримерNiemand weet wanneer de werkzaamheden precies beginnen. |
| КонструкцияСообщение о будущем из прошлого | Схемаverleden hoofdzin + dat/of + ... + zou(den) + infinitief | ПримерDe leverancier meldde dat de bestelling twee dagen later zou aankomen. |
Условия и предположения
Форма показывает, реально ли условие, является ли оно воображаемым или уже не могло осуществиться. Zou также смягчает просьбу.
| Конструкция | Схема | Пример |
|---|---|---|
| КонструкцияРеальное условие | Схемаals + tegenwoordige tijd, dan hoofdzin in tegenwoordige of toekomstige tijd | ПримерAls u vandaag reageert, kunnen we de afspraak nog verplaatsen. |
| КонструкцияВежливая просьба или пожелание | Схемаzou(den) + graag/kunnen/willen + infinitief | ПримерZou u mij de gewijzigde planning kunnen sturen? |
| КонструкцияВоображаемая ситуация | Схемаals + verleden tijd, zou(den) + infinitief | ПримерAls ik dichterbij woonde, zou ik vaker op de fiets komen. |
| КонструкцияНереализованное условие в прошлом | Схемаals + had(den)/was/waren + voltooid deelwoord, zou(den) hebben/zijn + voltooid deelwoord | ПримерAls we eerder waren vertrokken, zouden we de trein hebben gehaald. |
Пассивная конструкция
Пассив переносит внимание с исполнителя на действие или результат. Процесс строится с worden, завершённый результат - с zijn.
| Конструкция | Схема | Пример |
|---|---|---|
| КонструкцияПроцесс в настоящем | Схемаworden + voltooid deelwoord | ПримерAlle aanvragen worden binnen vijf werkdagen beoordeeld. |
| КонструкцияПроцесс в прошлом | Схемаwerd/werden + voltooid deelwoord | ПримерDe bewoners werden vorige maand over de werkzaamheden geïnformeerd. |
| КонструкцияЗавершённый результат | Схемаzijn + voltooid deelwoord | ПримерDe nieuwe veiligheidsregels zijn inmiddels ingevoerd. |
| КонструкцияПассив с модальным глаголом | Схемаmodaal werkwoord + ... + voltooid deelwoord + worden | ПримерHet beschadigde onderdeel moet zo snel mogelijk worden vervangen. |
| КонструкцияБезличный пассив с er | Схемаer + worden + voltooid deelwoord | ПримерEr wordt tijdens de bijeenkomst voor kinderopvang gezorgd. |
Расширенные инфинитивные обороты
Обороты с te кратко выражают цель, способ, отсутствие действия или альтернативу. Подразумеваемый исполнитель обычно совпадает с подлежащим главного предложения.
| Конструкция | Схема | Пример |
|---|---|---|
| КонструкцияЦель с om ... te | Схемаom + ... + te + infinitief | ПримерDe gemeente plaatst extra lampen om het plein veiliger te maken. |
| КонструкцияБез выполнения действия | Схемаzonder + ... + te + infinitief | ПримерDe aannemer veranderde de planning zonder de bewoners te informeren. |
| КонструкцияСпособ выполнения | Схемаdoor + ... + te + infinitief | ПримерDoor de formulieren digitaal te verwerken besparen we veel tijd. |
| КонструкцияАльтернатива | Схемаin plaats van + ... + te + infinitief | ПримерWe kunnen de apparaten repareren in plaats van ze direct te vervangen. |
| КонструкцияОтсутствие необходимости | Схемаhoeven + niet/geen + te + infinitief | ПримерU hoeft voor deze wijziging geen nieuw formulier in te vullen. |
Уступительные и парные конструкции
Эти модели сопоставляют части мысли, усиливают аргумент или показывают зависимое изменение. Сохраняйте одинаковую грамматическую форму в обеих частях пары.
| Конструкция | Схема | Пример |
|---|---|---|
| КонструкцияУступка с hoewel | Схемаhoewel + bijzin, hoofdzin met inversie | ПримерHoewel de cursus intensief is, ervaren deelnemers voldoende ondersteuning. |
| КонструкцияУступка с ook al | Схемаook al + bijzin, daarna vaak toch in de hoofdzin | ПримерOok al stijgen de kosten, het bestuur wil het project toch voortzetten. |
| КонструкцияЗависимое изменение hoe ... hoe | Схемаhoe + vergrotende trap ..., hoe + vergrotende trap ... | ПримерHoe duidelijker de afspraken zijn, hoe minder misverstanden er ontstaan. |
| КонструкцияОба элемента с zowel ... als | Схемаzowel + zinsdeel + als + zinsdeel | ПримерHet voorstel houdt rekening met zowel bewoners als ondernemers. |
| КонструкцияУсиление с niet alleen ... maar ook | Схемаniet alleen + zinsdeel, maar ook + zinsdeel | ПримерDe maatregel verlaagt niet alleen de kosten, maar verbetert ook de service. |

