Laat je niet afschepen

Scène 1

Het is vrijdagmiddag, eind januari. Esra komt thuis na een nachtdienst in het ziekenhuis. Ze is doodmoe en wil eigenlijk alleen nog maar slapen. Maar in de brievenbus zit een envelop van haar verhuurder, Kade en Co Vastgoed. Ze maakt hem meteen open, nog in het trappenhuis.

Esra:Elf procent? Dat meen je niet.

Op dat moment komt haar buurman de trap af. Wim de Boer is tweeënzeventig, oud-leraar geschiedenis, en hij woont al veertig jaar in dit complex. Er gebeurt hier weinig zonder dat hij het weet.

Wim:Goedemiddag, Esra. Jij kijkt alsof je een spook hebt gezien.

Esra:Bijna. Moet je dit lezen. Mijn huur gaat per één juli met elf procent omhoog. Elf procent, Wim! Dat is bijna honderd euro per maand.

Wim:Mag ik even kijken? Hm. "In verband met de verbeterde kwaliteit van uw woning." Verbeterde kwaliteit? Waar dan?

Esra:Dat vroeg ik me ook al af. In mijn badkamer zit al een half jaar schimmel. En als het hard regent, lekt de dakgoot precies boven mijn slaapkamerraam. Ik heb het drie keer gemeld.

Wim:En wat zeiden ze?

Esra:"Uw melding is in behandeling genomen." Drie keer dezelfde automatische mail.

Wim:Dat ken ik. Bij mij klemt de voordeur al sinds de zomer.

Esra:Weet je, ik denk dat ik gewoon ga verhuizen. Ik heb echt geen zin om me hier druk over te maken. Ik werk nachten, ik slaap overdag slecht... Dit erbij trek ik gewoon niet.

Wim:Dat begrijp ik. Maar verhuizen? Heb je de laatste tijd naar huurprijzen gekeken? Voor dit geld vind je in deze stad hooguit een kamer met een gedeelde wc.

Esra:Ja, ja. Ik weet het. Een collega van mij zoekt al anderhalf jaar. Ze heeft op meer dan honderd woningen gereageerd en is nog nooit uitgenodigd voor een bezichtiging.

Wim:Zie je. En hier heb je tenminste een redelijke woning. Met een fijne buurman.

Esra:Met een heel bescheiden buurman.

Wim:Dat ook.

Esra:Maar wat moet ik dan? Ik kan toch niets beginnen tegen zo'n bedrijf?

Wim:O jawel. Je kunt bezwaar maken. Dat is je goed recht. En als jullie er samen niet uitkomen, kun je in veel gevallen naar de Huurcommissie stappen. Dat is een onafhankelijke instantie die naar dit soort conflicten kijkt.

Esra:Bezwaar maken... Dat klinkt als heel veel papierwerk.

Wim:Valt wel mee. En je hoeft het niet alleen te doen. Ik durf te wedden dat iedereen in dit gebouw zo'n brief heeft gekregen.

En Wim heeft gelijk. Bij nummer drie, bij nummer vijf, bij de jonge ouders op de tweede verdieping: overal ligt dezelfde envelop op de deurmat.

Wim:Zie je wel. Weet je wat mijn vader altijd zei? Laat je niet afschepen. Als je in je eentje klaagt, word je niet gehoord. Als je met z'n twintigen klaagt, wel.

Esra:En wat stel je voor?

Wim:Een bewonersavond. Maandag, in de fietsenkelder. Daar is ruimte genoeg.

Esra:In de fietsenkelder? Je meent het.

Wim:Waarom niet? Het is de enige ruimte in dit gebouw waar nooit iemand van Kade en Co komt. Daar zijn we tenminste ongestoord.

Esra:Oké. Maar dan ga ik nu eerst slapen. Anders word ik maandag ook niet gehoord, omdat ik halverwege in slaap val.

Scène 2

Maandagavond, half acht. In de fietsenkelder staan zo'n twintig buren tussen de fietsen en de kinderwagens. Iemand heeft koffie meegenomen in een thermoskan. Wim staat op een omgekeerde krat.

Wim:Goedenavond allemaal. Fijn dat jullie er zijn. We hebben allemaal dezelfde brief gekregen, en ik denk dat we dit beter samen kunnen aanpakken.

Niet iedereen is meteen enthousiast. De meneer van nummer zeven vindt dat je beter niet moeilijk kunt doen, want dan word je straks gezien als een lastige huurder. Een studente van driehoog wil het liefst meteen naar de krant. En de jonge vader van de tweede verdieping vraagt zich vooral af wanneer zijn kapotte ventilatie eindelijk eens wordt gerepareerd.

Wim:Ik begrijp die zorg. Maar bezwaar maken is geen ruzie zoeken. Je vraagt alleen om uitleg. En als die uitleg niet klopt, mag je dat zeggen. Netjes, maar duidelijk.

De studente van driehoog is het daar niet mee eens. Volgens haar luistert zo'n bedrijf pas als er negatieve publiciteit dreigt.

Esra:Mag ik ook iets zeggen?

Wim:Natuurlijk. Ga je gang.

Esra:Ik ben er eerlijk gezegd niet zo goed in, in dit soort dingen. Maar ik heb vanmiddag de brief nog eens goed gelezen. Er staat dat de verhoging te maken heeft met uitgevoerde verbeteringen aan het complex. Nieuwe kozijnen, isolatie, een nieuwe cv-ketel. Heeft iemand van jullie nieuwe kozijnen gekregen?

Het is even stil in de kelder. Dan begint iedereen tegelijk te lachen.

Wim:Ik in elk geval niet. Mijn kozijnen zijn ouder dan mijn kleinkinderen.

Esra:Precies. Dus volgens mij klopt die brief gewoon niet. We moeten niet alleen zeggen dat we het te duur vinden. We moeten laten zien dat de reden voor de verhoging niet klopt. En we moeten de gebreken erbij noemen: de schimmel, de lekkage, de ventilatie, de voordeur van Wim. En wat de krant betreft: dat kan altijd nog. Maar laten we eerst de feiten op een rij zetten. Als er straks een fout in onze eigen brief staat, staan wij voor gek in plaats van zij.

De studente moet toegeven dat daar wat in zit. Zelfs de meneer van nummer zeven knikt.

Wim:Kijk eens aan. Daar heb je geen geschiedenisleraar voor nodig.

Die avond wordt er een plan gemaakt. Iedereen fotografeert de gebreken in zijn eigen woning. En Esra en Wim schrijven een bezwaarbrief, namens alle bewoners. Het wordt een lange avond aan Wims keukentafel.

Wim:Zullen we beginnen met "Geachte heer, mevrouw"?

Esra:Ja. En dan meteen ter zake. "Hierbij maken wij bezwaar tegen de voorgestelde huurverhoging per één juli."

Wim:Mooi. En dan de onderbouwing. Volgens de brief zijn er allerlei verbeteringen uitgevoerd die nooit zijn uitgevoerd.

Esra:Die zin moeten we misschien iets netter formuleren.

Wim:Daarom schrijf jij hem ook.

Twee weken later komt er een antwoord. Geen automatische mail dit keer, maar een echte brief. Kade en Co wil met de bewoners in gesprek. Er komt iemand langs: een zekere meneer J. de Boer, accountmanager.

Esra:De Boer? Net als jij. Familie van je?

Wim:Welnee. Weet je hoeveel mensen er in Nederland De Boer heten?

Scène 3

Donderdagmiddag. Het gesprek vindt plaats in de woonkamer van Wim, want de fietsenkelder vond Kade en Co geen geschikte locatie. Esra, Wim en een paar buren zitten klaar met koffie en een map vol foto's. Dan gaat de bel. Wim doet open.

Jesse:Goedemiddag, ik ben Jesse de Boer, van Kade en Co. Opa? Wat doe jij hier?

Wim:Dat wilde ik jou net vragen, jongen.

Esra:Wacht even. Is dit jouw kleinzoon?

Wim:Mijn jongste kleinzoon. Ik wist dat hij sinds een paar maanden bij een vastgoedbedrijf werkt. Alleen niet bij welk.

Jesse:Ik had het je heus wel willen vertellen, opa. Maar je hebt altijd zo'n uitgesproken mening over verhuurders...

Wim:Terecht, zo te zien.

Jesse:En voor de duidelijkheid: mama weet het ook nog niet.

Wim:Dan wordt het een gezellige verjaardag volgende week.

Jesse:Oké. Laten we één ding duidelijk afspreken. Ik ga niets voor jullie regelen omdat jij toevallig mijn opa bent. Dat zou niet eerlijk zijn tegenover andere huurders.

Wim:Dat zou ik ook niet willen. Ik wil alleen dat je eerlijk naar de feiten kijkt.

Esra:En die feiten hebben we hier. Dit zijn de foto's: de schimmel, de lekkende dakgoot, de ventilatie en de voordeur van je opa. En dit is jullie brief. Daarin staat dat er nieuwe kozijnen en isolatie zijn aangebracht. Kijk zelf maar even naar die kozijnen.

Jesse bekijkt de foto's. Dan kijkt hij naar het raam. Dan klapt hij zijn laptop open en typt een tijdje zonder iets te zeggen.

Jesse:Dit is... vreemd. Volgens ons systeem is dit complex vorig jaar helemaal gerenoveerd. Maar wacht even... Dit adres hoort bij een ander complex. Aan de overkant van het kanaal. Daar zijn de kozijnen vervangen, niet hier.

Esra:Dus wij hebben gewoon de verkeerde brief gekregen?

Jesse:Het ziet ernaar uit dat jullie complex per ongeluk in dezelfde groep is ingedeeld. En dan wordt de verhoging automatisch berekend, alsof de renovatie hier ook is uitgevoerd.

Wim:Automatisch. Natuurlijk. Niemand die even komt kijken.

Jesse:Ik snap je frustratie, opa. Ik meld dit vandaag nog intern. Jullie krijgen allemaal een nieuwe brief, met een gewone huurverhoging in plaats van elf procent. En de gebreken op deze foto's zet ik in het systeem als nieuwe meldingen. Met mijn naam erbij, zodat ik het zelf kan volgen.

Wim:En mijn voordeur?

Jesse:Die zet ik er ook bij, opa. Maar niet met voorrang.

Esra:Dat klinkt goed. Maar mogen we dat ook op papier hebben?

Jesse:U lijkt mijn opa wel.

Wim:Dat vat ik op als een compliment.

Een maand later ligt er inderdaad een nieuwe brief op de deurmat. De huur gaat nog steeds omhoog, maar veel minder. In april komt er een loodgieter voor de dakgoot, en in mei verdwijnt de schimmel uit Esra's badkamer. Alleen Wims voordeur klemt nog steeds. Daar moet hij zijn kleinzoon binnenkort nog maar eens over bellen.

Esra:Zeg Wim, zullen we die bewonersavond voortaan gewoon elke maand houden?

Wim:In de fietsenkelder?

Esra:Waar anders? Daar zijn we tenminste ongestoord.