Karmaşık yapılar
Düşünceleri kesin biçimde bağlamaya ve daha kapsamlı cümleler kurmaya yardımcı olan yapılar için bir başvuru kaynağı.
İlgi yan cümleleri
Bir kişi, nesne veya durum hakkında ek bilgi verir. Die, dat, wie, waar veya wat seçimi isme ve edatın görevine bağlıdır.
| Yapı | Şema | Örnek |
|---|---|---|
| YapıDe sözcükleri ve çoğullarla die | Şemade-woord of meervoud + die + ... + werkwoord(en) | ÖrnekDe medewerker die u gisteren sprak, behandelt vandaag uw aanvraag. |
| YapıHet sözcükleriyle dat | Şemahet-woord + dat + ... + werkwoord(en) | ÖrnekHet formulier dat u moet invullen, staat op onze website. |
| YapıKişiler için edat + wie | Şemavoorzetsel + wie bij personen | ÖrnekDe collega met wie ik samenwerk, begint volgende maand aan een nieuwe baan. |
| YapıNesneler için waar + edat | Şemawaar + voorzetsel bij zaken: waarop, waarmee, waarover | ÖrnekHet voorstel waarover we morgen stemmen, is gisteren aangepast. |
| YapıBelirsiz bir gönderimden sonra wat | Şemaalles, iets, niets, dat of overtreffende trap + wat | ÖrnekDit is het belangrijkste wat we tijdens de vergadering hebben besloten. |
Dolaylı anlatım ve sorular
Dat, of veya soru sözcüğünden sonra yan cümle sözcük sırası kullanılır. Of, soru sözcüğü olmayan evet-hayır sorusunu başlatır.
| Yapı | Şema | Örnek |
|---|---|---|
| YapıBir ifadeyi aktarma | Şemazeggen/uitleggen/denken + dat + onderwerp + ... + werkwoord(en) | ÖrnekDe beheerder legt uit dat de lift volgende week wordt gerepareerd. |
| YapıDolaylı evet-hayır sorusu | Şemavragen/weten + of + onderwerp + ... + werkwoord(en) | ÖrnekKunt u mij vertellen of mijn inschrijving goed is ontvangen? |
| YapıSoru sözcüklü dolaylı soru | Şemavragen/weten + vraagwoord + onderwerp + ... + werkwoord(en) | ÖrnekNiemand weet wanneer de werkzaamheden precies beginnen. |
| YapıGeçmiş açısından gelecek | Şemaverleden hoofdzin + dat/of + ... + zou(den) + infinitief | ÖrnekDe leverancier meldde dat de bestelling twee dagen later zou aankomen. |
Koşullar ve varsayımlar
Biçim, koşulun gerçekçi, hayalî veya artık olanaksız olduğunu gösterir. Zou ayrıca bir ricayı yumuşatır.
| Yapı | Şema | Örnek |
|---|---|---|
| YapıGerçek koşul | Şemaals + tegenwoordige tijd, dan hoofdzin in tegenwoordige of toekomstige tijd | ÖrnekAls u vandaag reageert, kunnen we de afspraak nog verplaatsen. |
| YapıKibar rica veya istek | Şemazou(den) + graag/kunnen/willen + infinitief | ÖrnekZou u mij de gewijzigde planning kunnen sturen? |
| YapıHayalî durum | Şemaals + verleden tijd, zou(den) + infinitief | ÖrnekAls ik dichterbij woonde, zou ik vaker op de fiets komen. |
| YapıGeçmişte gerçekleşmemiş koşul | Şemaals + had(den)/was/waren + voltooid deelwoord, zou(den) hebben/zijn + voltooid deelwoord | ÖrnekAls we eerder waren vertrokken, zouden we de trein hebben gehaald. |
Edilgen yapı
Edilgen yapı, dikkati işi yapandan eyleme veya sonuca taşır. Süreç worden, tamamlanmış sonuç zijn ile kurulur.
| Yapı | Şema | Örnek |
|---|---|---|
| YapıŞimdiki zamanda süreç | Şemaworden + voltooid deelwoord | ÖrnekAlle aanvragen worden binnen vijf werkdagen beoordeeld. |
| YapıGeçmiş zamanda süreç | Şemawerd/werden + voltooid deelwoord | ÖrnekDe bewoners werden vorige maand over de werkzaamheden geïnformeerd. |
| YapıTamamlanmış sonuç | Şemazijn + voltooid deelwoord | ÖrnekDe nieuwe veiligheidsregels zijn inmiddels ingevoerd. |
| YapıKip fiiliyle edilgen | Şemamodaal werkwoord + ... + voltooid deelwoord + worden | ÖrnekHet beschadigde onderdeel moet zo snel mogelijk worden vervangen. |
| YapıEr ile öznesiz edilgen | Şemaer + worden + voltooid deelwoord | ÖrnekEr wordt tijdens de bijeenkomst voor kinderopvang gezorgd. |
Genişletilmiş mastar yapıları
Te içeren yapılar amaç, yöntem, yapılmayan eylem veya alternatifi kısa biçimde anlatır. Gizli özne genellikle ana cümlenin öznesiyle aynıdır.
| Yapı | Şema | Örnek |
|---|---|---|
| YapıOm ... te ile amaç | Şemaom + ... + te + infinitief | ÖrnekDe gemeente plaatst extra lampen om het plein veiliger te maken. |
| YapıBir şeyi yapmadan | Şemazonder + ... + te + infinitief | ÖrnekDe aannemer veranderde de planning zonder de bewoners te informeren. |
| YapıYöntem veya araç | Şemadoor + ... + te + infinitief | ÖrnekDoor de formulieren digitaal te verwerken besparen we veel tijd. |
| YapıAlternatif | Şemain plaats van + ... + te + infinitief | ÖrnekWe kunnen de apparaten repareren in plaats van ze direct te vervangen. |
| YapıGerekliliğin olmaması | Şemahoeven + niet/geen + te + infinitief | ÖrnekU hoeft voor deze wijziging geen nieuw formulier in te vullen. |
Ödünleyici ve eşleşmiş yapılar
Bu kalıplar düşüncenin parçalarını karşılaştırır, bir savı güçlendirir veya bağımlı değişimi gösterir. İki parçada da aynı dil bilgisel biçimi koruyun.
| Yapı | Şema | Örnek |
|---|---|---|
| YapıHoewel ile ödünleme | Şemahoewel + bijzin, hoofdzin met inversie | ÖrnekHoewel de cursus intensief is, ervaren deelnemers voldoende ondersteuning. |
| YapıOok al ile ödünleme | Şemaook al + bijzin, daarna vaak toch in de hoofdzin | ÖrnekOok al stijgen de kosten, het bestuur wil het project toch voortzetten. |
| YapıHoe ... hoe ile bağımlı değişim | Şemahoe + vergrotende trap ..., hoe + vergrotende trap ... | ÖrnekHoe duidelijker de afspraken zijn, hoe minder misverstanden er ontstaan. |
| YapıZowel ... als ile iki öğe | Şemazowel + zinsdeel + als + zinsdeel | ÖrnekHet voorstel houdt rekening met zowel bewoners als ondernemers. |
| YapıNiet alleen ... maar ook ile vurgu | Şemaniet alleen + zinsdeel, maar ook + zinsdeel | ÖrnekDe maatregel verlaagt niet alleen de kosten, maar verbetert ook de service. |

