Hollandacada sözcük sırası
Ana ve yan cümleler, devrik yapı, sorular ve birden fazla fiilli yapılar için açık şemalar.
Ana cümle (hoofdzin)
Çekimli fiil ikinci konumdadır; diğer fiiller genellikle sonda yer alır.
| Şema | Örnek |
|---|---|
özneçekimli fiilorta bölüm | Ik werk morgen thuis. |
özneçekimli fiilorta bölümdiğer fiiller | Ik wil morgen thuis werken. |
özneçekimli fiilorta bölümdiğer fiiller | Ik heb gisteren thuis gewerkt. |
Devrik yapı (inversie)
İlk sırada özne yoksa ilk öğeden sonra çekimli fiil, ardından özne gelir.
| Şema | Örnek |
|---|---|
zaman / yer / bağlaççekimli fiilözneorta bölüm | Morgen werk ik thuis. |
zaman / yer / bağlaççekimli fiilözneorta bölüm | Daarom neem ik de bus. |
zaman / yer / bağlaççekimli fiilözneorta bölümdiğer fiiller | Na het werk ga ik boodschappen doen. |
Yan cümle (bijzin)
Omdat, als, dat, hoewel gibi bağlaçlardan sonra fiiller sona gider.
| Şema | Örnek |
|---|---|
bağlaçözneorta bölümçekimli fiil | omdat ik morgen thuis werk |
bağlaçözneorta bölümdiğer fiiller | omdat ik morgen thuis wil werken |
bağlaçözneorta bölümdiğer fiiller | nadat ik de brief had geschreven |
Ana ve yan cümle
Yan cümle ana cümleden önce veya sonra gelebilir. Önde olduğunda ana cümle devrik başlar.
| Şema | Örnek |
|---|---|
ana cümleyan cümle | Ik blijf thuis, omdat ik ziek ben. |
yan cümleana cümle | Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis. |
ana cümleyan cümle | Ik weet dat de cursus morgen begint. |
En, maar, want, dus
İki ana cümleyi bağlar ve ardından ana cümlenin sözcük sırası korunur.
| Şema | Örnek |
|---|---|
ana cümleana cümle | Ik blijf thuis, want ik ben ziek. |
ana cümleana cümle | Het plan is duur, maar het is nuttig. |
ana cümleana cümle | Het regent, dus ik neem de bus. |
Soru cümleleri
Soru sözcüğü yoksa fiil başta, varsa hemen onun ardından gelir.
| Şema | Örnek |
|---|---|
çekimli fiilözneorta bölüm | Werk jij morgen thuis? |
soru sözcüğüçekimli fiilözneorta bölüm | Wanneer werk jij thuis? |
çekimli fiilözneorta bölümdiğer fiiller | Kun je mij morgen helpen? |
Ayrılabilen fiiller
Ana cümlede ayrılan parça sona gider; yan cümlede fiil yeniden birleşir.
| Şema | Örnek |
|---|---|
özneçekimli fiilorta bölümayrılan parça | Ik bel mijn collega morgen op. |
zaman / yer / bağlaççekimli fiilözneorta bölümayrılan parça | Morgen bel ik mijn collega op. |
bağlaçözneorta bölümçekimli fiil | omdat ik mijn collega morgen opbel |
Te + mastar
Te + mastar genellikle sonda durur; amaç çoğu zaman om … te ile anlatılır.
| Şema | Örnek |
|---|---|
özneçekimli fiilorta bölümte + mastar | Ik probeer de brief vandaag te schrijven. |
özneçekimli fiilorta bölümte + mastar | Ik volg een cursus om beter te leren schrijven. |